Minister
Finansów i Rozwoju w dniu 27 października 2017 r. udzielił odpowiedzi na
interpelację poselską nr 16209 w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych z
tytułu nabycia przez rolników używanych maszyn i ciągników rolniczych.
Zgodnie
z udzieloną informacją opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych umów
sprzedaży, w tym używanych maszyn i ciągników rolniczych, ma charakter wtórny w
stosunku do objęcia tych umów podatkiem od towarów i usług lub zwolnienia od
tego podatku. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych
nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze
stron z tytułu dokonania tej czynności jest: opodatkowana VAT albo zwolniona z
VAT, z wyjątkiem niektórych umów wymienionych w tym przepisie. Zdaniem
Ministerstwa Finansów i Rozwoju dla oceny, czy powstał obowiązek zapłaty
podatku od czynności cywilnoprawnych, niezbędna jest uprzednia
kwalifikacja
konkretnej transakcji na gruncie podatku od towarów i usług, tj. statusu podatkowego
sprzedawcy (tj. czy jest on podatnikiem VAT, a jeśli tak, to czy podatnikiem
czynnym/zwolnionym), do jakich celów sprzedawany majątek był używany (czy był
wykorzystywany np. do działalności gospodarczej opodatkowanej).
Zgodnie
z art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podlegają m.in. odpłatna
dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Za dostawę
towarów uznaje się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak
właściciel, w tym sprzedaż maszyn i ciągników rolniczych. Warunkiem
opodatkowania czynności podatkiem od towarów i usług jest wykonywanie ich przez
podatnika tego podatku działającego w ramach tych czynności w takim właśnie
charakterze. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnikami
są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz
osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na
cel lub rezultat takiej działalności. Przy czym działalność gospodarcza
obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym,
m.in. rolników. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności
polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w
sposób ciągły dla celów zarobkowych. Jeżeli sprzedaży używanych maszyn i
ciągników rolniczych dokonuje podatnik VAT (niekorzystający ze zwolnienia
podmiotowego), to w ocenie resortu, dostawa takich towarów będzie podlegała, co
do zasady, opodatkowaniu 23% stawką VAT na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o podatku
od towarów i usług, a w konsekwencji nie wystąpi podatek od czynności
cywilnoprawnych. Jednocześnie Ministerstwo Finansów i Rozwoju zauważyło, że
dostawa przedmiotowych towarów może być objęta zwolnieniem z VAT na podstawie
art. 43 ust. 1 pkt 2, jeżeli towary były wykorzystywane przez sprzedawcę
(podatnika VAT) wyłącznie do działalności zwolnionej od VAT, np. tylko do
działalności prowadzonej przez rolnika ryczałtowego. Zwolnienie będzie miało
zastosowanie pod warunkiem, że z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych
towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty
podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W takim przypadku umowa sprzedaży
także nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.
Dodatkowo
Ministerstwo wskazało na możliwość zastosowania szczególnej procedury VAT marża
dla towarów używanych (po spełnieniu warunków określonych w art. 120 ustawy o
VAT).
Jeżeli
natomiast sprzedaży dokonuje podmiot niedziałający w charakterze podatnika VAT,
taka czynność pozostaje poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług i
wówczas podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.
W
konsekwencji Ministerstwo wskazało, że w świetle powołanych przepisów, sprzedaż
maszyn i ciągników rolniczych przez rolników w przedstawionych okolicznościach,
co do zasady, jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona od
tego podatku, a w konsekwencji nie podlega podatkowi od czynności
cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności
cywilnoprawnych.
